Steve Jobs Là Ai? Tiểu Sử Và Hành Trình Kiến Tạo Đế Chế Apple

1. Tiểu sử và nguồn gốc xuất thân của Steve Jobs

Để giải mã tường tận câu hỏi Steve Jobs là ai, chúng ta không thể không quay ngược thời gian trở về những năm tháng thiếu thời đầy đặc biệt của ông. Xuất phát điểm của một thiên tài đôi khi không hề hoàn hảo như số đông vẫn tưởng tượng.

1.1. Đứa trẻ bị bỏ rơi và gia đình nhận nuôi đặc biệt

Theo tin tức tổng hợp về tiểu sử, Steven Paul Jobs sinh ngày 24 tháng 2 năm 1955 tại San Francisco, California. Ông là con trai ngoài giá thú của một cặp sinh viên đại học. Do rào cản gia đình, họ buộc phải đem ông đi làm con nuôi ngay từ khi mới lọt lòng. Người cha nuôi Paul Jobs, một thợ cơ khí lành nghề và cựu binh Mỹ, chính là người đã khơi dậy trong cậu bé Steve tình yêu với các linh kiện điện tử và sự tỉ mỉ trong từng chi tiết lắp ráp tại căn gara nhỏ của gia đình.

1.2. Thời niên thiếu nổi loạn và bước ngoặt mang tên bước chân vĩ đại

Thời đi học, cậu thiếu niên Steve Jobs nổi tiếng là một học sinh thông minh nhưng vô cùng nghịch ngợm, không chịu khép mình vào kỷ luật trường lớp. Khi lớn lên, ông theo học tại trường Đại học Reed (Reed College), một trong những ngôi trường có học phí đắt đỏ bậc nhất lúc bấy giờ. Tuy nhiên, chỉ sau 6 tháng ngắn ngủi, ông quyết định bỏ học vì không muốn tiêu tốn những đồng tiền tiết kiệm cuối cùng của cha mẹ nuôi vào những môn học mà ông thấy vô bổ.

Giai đoạn này, nếu ai đó hỏi bạn bè xung quanh rằng Steve Jobs là ai, họ sẽ mô tả ông như một kẻ lang thang lập dị, đi chân đất, nhặt vỏ chai để đổi lấy tiền ăn qua ngày. Ông chỉ tham gia các lớp học dự thính mà mình yêu thích, tiêu biểu là lớp học nghệ thuật thư pháp (Calligraphy). Chính lớp học thư pháp định mệnh này đã đặt nền móng cho tư duy thẩm mỹ đỉnh cao về phông chữ trên hệ điều hành Macintosh sau này.

2. Khởi nghiệp từ gara xe: Sự ra đời của đế chế Apple

Để hiểu rõ hơn về tiểu sử Steve Jobs trong giới kinh doanh, chúng ta phải nhắc đến cột mốc lịch sử năm 1976. Đó là thời điểm bước ngoặt khai sinh ra một trong những tập đoàn có giá trị vốn hóa lớn nhất hành tinh, trả lời cho câu hỏi ai là người sáng lập ra iPhone.

2.1. Cuộc gặp gỡ định mệnh với Steve Wozniak

Trước khi trở thành người sáng lập Apple, Steve Jobs đã kết bạn với Steve Wozniak – một kỹ sư điện tử xuất chúng mang tư duy thiên tài. Trong mối quan hệ cộng sự này, nếu Wozniak là người hiện thực hóa các mạch điện bằng phần cứng, thì Steve Jobs là ai? Ông chính là bộ não thiên tài về tầm nhìn sản phẩm, là người nhìn thấy tiềm năng thương mại khổng lồ của chiếc máy tính cá nhân trong bối cảnh thế giới vẫn xem máy tính là những cỗ máy khổng lồ chỉ dành cho quân đội hay tập đoàn lớn.

2.2. Thành lập Apple Computer tại xưởng xe gia đình

Vào ngày 1 tháng 4 năm 1976, tại gara để xe nhỏ hẹp của gia đình Jobs tại Los Altos, bang California, công ty Apple Computer chính thức được thành lập bởi Steve Jobs, Steve Wozniak và Ronald Wayne. Sản phẩm đầu tiên mang tên Apple I, tiếp sau đó là Apple II đã gặt hái được những thành công vang dội, đưa hai chàng trai trẻ bước vào hàng ngũ triệu phú khi chỉ mới ngoài 20 tuổi. Lúc này, thế giới bắt đầu tò mò tìm hiểu nhà sáng lập Apple là ai mà có thể làm rung chuyển cả ngành công nghiệp máy tính non trẻ.

3. Bi kịch lớn nhất sự nghiệp: Bị sa thải khỏi chính đứa con tinh thần

Cuộc đời Steve Jobs là một chuỗi những nốt thăng trầm cực hạn. Khi đang đứng trên đỉnh cao quyền lực cùng sự ra đời của máy tính Macintosh năm 1984, một cơn bão lớn đã ập đến.

3.1. Bất đồng sâu sắc trong ban lãnh đạo Apple

Dù là một người có tầm nhìn vĩ đại, Steve Jobs lại sở hữu một tính cách vô cùng cực đoan, độc đoán và nóng nảy trong quản lý. Ông đòi hỏi sự hoàn hảo tuyệt đối từ các nhân viên và thường xuyên xảy ra xung đột gay gắt với Hội đồng quản trị cũng như John Sculley – vị Giám đốc điều hành mà chính Jobs đã cất công chèo kéo từ Pepsi về Apple. Sự rạn nứt về tầm nhìn tương lai của công ty đã đẩy xung đột lên đến đỉnh điểm.

3.2. Bài học cay đắng ở tuổi 30

Vào năm 1985, một sự kiện chấn động giới công nghệ diễn ra: Ban giám đốc Apple quyết định đứng về phía John Sculley và tước bỏ mọi quyền lực điều hành của Steve Jobs. Ở tuổi 30, ông bị sa thải khỏi chính công ty do mình dốc hết thanh xuân để xây dựng. 

Giai đoạn đen tối này đã định nghĩa lại khái niệm Steve Jobs là ai. Ông không gục ngã, không đầu hàng số phận. Trong bài phát biểu nổi tiếng tại Đại học Stanford nhiều năm sau đó, ông thừa nhận rằng việc bị sa thải khỏi Apple chính là liều thuốc đắng tốt nhất giúp ông rũ bỏ được gánh nặng của sự thành công và bắt đầu một trong những giai đoạn sáng tạo nhất cuộc đời.

4. Cuộc ly hương rực rỡ: Từ NeXT đến đỉnh cao Pixar

Rất nhiều người thắc mắc trong khoảng thời gian hơn một thập kỷ rời xa Apple, Steve Jobs là ai và ông đã làm gì? Câu trả lời là ông đã kiến tạo nên những kỳ tích mới ở hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau: phần mềm máy tính và điện ảnh hoạt hình.

4.1. Thành lập công ty máy tính NeXT

Ngay sau khi rời Apple, Jobs đã thành lập NeXT Inc., một công ty chuyên phát triển các dòng máy tính cao cấp phục vụ cho khối giáo dục và doanh nghiệp. Mặc dù doanh số bán phần cứng của NeXT không đạt kỳ vọng thương mại, nhưng hệ điều hành NeXTSTEP do công ty phát triển lại sở hữu kiến trúc lập trình vô cùng tiên tiến. Đây chính là “vũ khí bí mật” giúp ông mở cánh cửa quay trở lại cứu rỗi Apple sau này.

4.2. Định nghĩa lại ngành hoạt hình thế giới với Pixar

Năm 1986, Jobs đã chi 10 triệu USD để mua lại một bộ phận đồ họa nhỏ từ Lucasfilm và đổi tên thành Pixar. Dưới sự đầu tư dài hạn và định hướng chiến lược của ông, Pixar đã bắt tay với Disney để cho ra đời Toy Story (Câu chuyện đồ chơi) vào năm 1995 – bộ phim hoạt hình đồ họa 3D hoàn chỉnh đầu tiên trong lịch sử điện ảnh. 

Bộ phim thành công vang dội trên toàn cầu, biến Pixar thành một thế lực điện ảnh mới và biến Steve Jobs trở thành một tỷ phú đô la danh tiếng. Lúc này, giới truyền thông lại phải định nghĩa lại Steve Jobs là ai – một ông trùm công nghệ hay một nhà sản xuất phim thiên tài làm thay đổi nền giải trí thế giới?

5. Màn tái xuất vĩ đại và hành trình đưa Apple lên đỉnh thế giới

Trong khi Steve Jobs thăng hoa với Pixar thì Apple ở chiều ngược lại rơi vào khủng hoảng trầm trọng, doanh số sụt giảm liên tục và đứng mấp mé bên bờ vực phá sản chỉ trong vài tháng nữa.

5.1. Trở về cứu rỗi “đứa con tinh thần” sắp lụi tàn

Năm 1997, Apple mua lại NeXT với giá 429 triệu USD nhằm lấy hệ điều hành NeXTSTEP làm nền tảng cho hệ điều hành Mac OS X tương lai. Điều này đồng nghĩa với việc Steve Jobs chính thức quay trở về ngôi nhà xưa với vai trò cố vấn, rồi nhanh chóng trở thành CEO tạm quyền (iCEO). 

Việc đầu tiên ông làm khi trở lại là cắt giảm tới 70% các dự án rườm rà, tập trung nguồn lực vào một số ít sản phẩm cốt lõi và phát động chiến dịch marketing huyền thoại “Think Different”. Công chúng một lần nữa đổ dồn sự chú ý để xem người sáng lập ra Apple là ai mà lại có thể đảo ngược thế cờ cho một con thuyền sắp đắm một cách ngoạn mục như thế.

5.2. Kỷ nguyên của những siêu phẩm thay đổi nhân loại

Dưới sự dẫn dắt của vị thuyền trưởng huyền thoại, Apple lần lượt tung ra những sản phẩm làm thay đổi thói quen sống của toàn bộ nền văn minh nhân loại:

• iMac (1998): Chiếc máy tính cá nhân với lớp vỏ nhựa trong suốt đầy màu sắc, đập tan định kiến máy tính là phải màu xám buồn tẻ.

• iPod & iTunes (2001): Tái định nghĩa toàn bộ ngành công nghiệp âm nhạc với thông điệp “1000 bài hát nằm gọn trong túi quần của bạn”.

• iPhone (2007): Bước ngoạt vĩ đại nhất lịch sử công nghệ. Một thiết bị tích hợp màn hình cảm ứng điện dung đột phá, thay đổi hoàn toàn cách con người giao tiếp, làm việc và giải trí trực tuyến.

• iPad (2010): Khai phá ra một phân khúc thiết bị hoàn toàn mới nằm giữa điện thoại thông minh và máy tính xách tay.

Đến đây, nếu có ai hỏi các chuyên gia công nghệ rằng Steve Jobs là ai, họ sẽ khẳng định không chút do dự: Ông chính là vị “Phù thủy công nghệ”, người đã định hình nên lối sống hiện đại của thế kỷ 21.

6. Những ngày cuối đời của Steve Jobs

Năm 2003, Steve Jobs phát hiện mình bị mắc căn bệnh ung thư tuyến tụy. Ông đã kiên cường chiến đấu với bạo bệnh trong suốt gần một thập kỷ, trải qua nhiều ca phẫu thuật phức tạp và ghép gan nhưng vẫn không ngừng cống hiến, đứng trên sân khấu để ra mắt những sản phẩm cốt lõi của Apple. Tháng 8 năm 2011, khi sức khỏe đã suy kiệt hoàn toàn, ông chính thức từ chức Tổng giám đốc điều hành và nhường lại chiếc ghế thuyền trưởng cho Tim Cook.

Vào ngày 5 tháng 10 năm 2011, Steve Jobs qua đời thanh thản tại nhà riêng ở Palo Alto, California ở tuổi 56. Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương vô hạn cho hàng triệu người trên khắp thế giới. Giờ đây, khi lật giở lại những trang sử cũ, người ta không còn hỏi Steve Jobs là ai theo nghĩa tìm kiếm thông tin cơ bản về tiểu sử, mà họ hỏi để chiêm nghiệm về một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đã kịp để lại dấu chân vĩ đại trên mặt đất.